SOCIALE EN ECONOMISCHE OMGEVING | Kustportaal

SOCIALE EN ECONOMISCHE OMGEVING

Op sociaal en economisch vlak vertoont de Belgische kustzone een typerend karakter dat afwijkt van de rest van Vlaanderen en ook binnen de regio zijn er uitgesproken verschillen. De kustgemeenten hebben vaak een eerder stedelijk karakter met een typerende demografie, huisvesting, en een verhoogd risico op kansarmoede. Ondanks een grote toeristische sector, twee zeehavens en een internationale luchthaven is er toch een bovengemiddelde werkloosheidsgraad en is het aanbod aan kwalitatieve arbeidsplaatsen voor hoogopgeleiden beperkt (Breyne et al. 2007, KustINzicht2019). De hinterlandgemeenten worden vooral gekenmerkt door een erg landelijk karakter met lage bevolkingsdichtheden, tewerkstelling en een verhoogde uitgaande pendelintensiteit.

Op 1 januari 2019 telde de kustzone 424.989 inwoners (kustgemeenten: 338.767; hinterlandgemeenten: 86.222), wat overeenkomt met een gemiddelde bevolkingsdichtheid van 373 inwoners/km². Hierbij kan een duidelijk onderscheid opgemerkt worden tussen de kust- en hinterlandgemeenten, met een respectievelijke gemiddelde bevolkingsdichtheid van 706 (North Sea Region Climate Change Assessment 2016) en 131 inwoners per km² (Rijksregister, verwerkt door provincies.incijfers.be en provincie West-Vlaanderen).

Meer dan een kwart van de bevolking in de kustzone is vergrijsd (65+) een stijging van +46% t.o.v. het jaar 2000, terwijl op hetzelfde moment de beroepsactieve leeftijd (20-64j) status quo bleef (ontgroening). Tevens telt de regio ook een hoog aantal kansarme buurten. In de kustzone woont 22,4% van de gezinnen in een kansarme buurt (Kansarmoede-atlas West-Vlaanderen 2017), hoewel de regio algemeen als welvarend wordt beschouwd (welvaartsindex >100) (FOD Economie, KMO, Middenstand en Energie, Algemene Directie Statistiek, verwerkt door provincies.incijfers.be).

Met 173.634 werkenden stelt de regio 33,3% van de bevolking van West-Vlaanderen tewerk. De meesten zijn actief in de tertiaire en quartaire sectoren, met vooral in de kustgemeenten een zeer kleinschalige primaire sector. Verder wordt de kustzone gekenmerkt door een zwakke industriële basis. Het aandeel loontrekkenden uit de industrie bedroeg eind 2015 slechts 9%, ruim 10% onder het West-Vlaamse gemiddelde. De gemeentelijke werkloosheidsgraden verschillen sterk en varieerden in 2017 tussen 11,9% (Oostende) en 2,9% (Lo-Reninge) (Vlaamse Arbeidsrekening verwerkt door Steunpunt Werk).

De laatste twintig jaar (1998-2018) is het aantal woongelegenheden in de kustzone met +19,2% toegenomen tot 340.305 woongelegenheden, een stijging die meer is dan de bevolkginstoename (+6,0%). De druk op open ruimte in de regio neemt dus steeds toe. De meeste van deze woongelegenheden bevinden zich in de kustgemeenten waar omwille van het hoge aandeel aan tweedeverblijven ook structurele leegstand optreedt (de benuttingsgraad bedraagt er slechts 61%). De vraag naar tweedeverblijven maakt ook dat de woongelegenheden in de kustzone gemiddeld genomen recenter zijn dan deze in de rest van Vlaanderen.  Opvallend hierbij is ook het hoge relatieve aandeel aan appartementen in de kustgemeenten (52%) t.o.v. de hinterlandgemeenten (10,3%) (FOD Financiën, Administratie van het kadaster, de registratie en de domeinen (AKRED), verwerkt door provincies.incijfers.be). Verder is er ook een trend naar steeds kleiner wordende huishoudens (gezinsverdunning) zo bestaat momenteel 40,3% van de huishoudens in de kustgemeenten uit een alleenstaand persoon (Rijksregister, verwerkt door provincies.incijfers.be en provincie West-Vlaanderen).  

Meer info, zie thematekst ‘Sociale en Economische omgeving’ van het Compendium voor Kust en Zee en de publicatie KustINzicht2019.

Informatie
Bevolking en bebouwing
Werkgelegenheidsgegevens